Loading...
 

Kenmerken van uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen

 

Pencil1

Een aantal kenmerken kunnen gelinkt worden aan uitzonderlijke hoogbegaafdheid. In sé zijn dit de kenmerken die ook typisch zijn voor hoogbegaafde kinderen. Bij uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen zien we deze kenmerken echter in extremere mate en/of op een veel vroegere leeftijd dan bij hoogbegaafde kinderen.

Een overzicht van deze kenmerken:

 

Inherente en extreme nood aan voortdurende cognitieve stimulatie

Doorgaans zijn de hersenen van een uitzonderlijk begaafd kind continu actief. Hun verstand valt niet ‘uit’ te zetten. Hierdoor hebben zij een bijna voortdurende behoefte aan leren, weten, dingen uit te zoeken en gaan ze steeds weer op zoek naar voor hen interessante (cognitieve en andere ) prikkels. Wanneer niet voldaan wordt aan deze - aan hen eigen - behoefte, kunnen ze zich diep ongelukkig of onvolledig voelen en zélfs psychisch beschadigd raken.

 

Buitengewone snelheid in het opnemen en verwerken van complexe informatie

Uitzonderlijk begaafde kinderen pikken overal informatie op die ze snel kunnen verwerken. Zij leggen verbanden tussen nieuwe info en opgeslagen kennis en kunnen deze vlot gebruiken en toepassen.

 

Grote behoefte aan verregaande verdieping in onderwerpen

Hun voortdurende honger naar kennis hangt samen met een grote hoeveelheid aan - vaak complexe - vragen. Zij stellen vragen die eerder horen bij een leeftijd van dubbel zo oud. Vaak vergaren deze kinderen in bepaalde onderwerpen of interessevelden een extreme kennis die afgebakende schoolvakken overstijgt. Een 5-jarige UHB met een uitgebreide kennis van het heelal is geen uitzondering.

 

Op zeer jonge leeftijd al vermogen tot abstract redeneren en divergent denken

Divergent denken is wat men vaak benoemt als ‘out of the box’ denken. Dit betekent dat zij vaak ver vooruit kunnen denken, rekening houdend met verschillende scenario’s. Ook het snel verbanden leggen, strategisch denken, het bedenken van alternatieven of creatieve en innoverende oplossingen, valt onder divergent denken. Opportuniteiten maar ook eventuele toekomstige hiaten of problemen kunnen al gezien worden, lang voor anderen zich daar bewust van worden.
 

Groot concentratievermogen en een bijzonder goed geheugen

Deze kinderen kunnen opvallend snel gedichtjes, liedjes, verhalen of zelfs uitgebreide teksten onthouden. Vaak beschikken ze over een fotografisch geheugen. Ze zijn makkelijk in staat gebeurtenissen van jaren geleden uitgebreid en tot in de details te beschrijven. Ze bezitten de capaciteit om zich, in vergelijking met leeftijdsgenootjes, op jonge leeftijd al vrij lang te concentreren. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten bij een 4-jarige die in staat is om een schaakpartij te spelen met een volwassene. Of een 6-jarige UHB kind dat zich dagenlang verdiept in een wetenschappelijke theorie en er niet genoeg van lijkt te krijgen.
 

Asynchrone ontwikkeling op cognitief, mentaal, emotioneel, motorisch en sociaal vlak
Legs 434918 640

De ontwikkeling van UHB kinderen verloopt niet standaard, maar gaat vaak gepaard met grote sprongen op cognitief, emotioneel en/of sociaal vlak. Dit heeft vaak een discrepantie tussen natuurlijke leeftijd, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling tot gevolg. Een UHB kind is op intellectueel gebied meestal veel verder ontwikkeld dan op emotioneel en motorisch gebied. Zo kan een 7-jarig UHB kind de cognitieve ontwikkeling van een 12-jarige hebben en de sociale vaardigheden vergelijkbaar met die van een 9-jarige.   

Deze vaak zeer gevorderde cognitieve vaardigheden vormen samen met een verhoogde intensiteit een groter innerlijk bewustzijn, dat kwalitatief zeer ver van de norm af staat.

Hoe hoger begaafd, hoe groter de asynchroniteit kan zijn. “Profoundly gifted” kinderen bijvoorbeeld kunnen een cognitieve voorsprong hebben van 8 jaar of meer.

Wil je nog meer lezen over de asynchrone ontwikkeling van UHB kinderen ? Klik hier!

 

Zeer grote intensiteit op vlak van emoties, gedrag, beleving, beweeglijkheid, …

Het is via de zintuigen dat de mens toegang krijgt tot de fysieke werkelijkheid om zich heen. Bij (uitzonderlijk) hoogbegaafde kinderen verloopt deze sensorische informatieverwerking echter heel anders: zij ervaren daarom de wereld ook anders. De intensiteit waarmee zij prikkels verwerken, is veel groter dan bij de meeste andere kinderen. Dit zorgt voor bijvoorbeeld heftigere emoties, maar ook dat beelden of ervaringen meer indruk kunnen maken dan je 'normaal' zou verwachten. Nuances worden door deze kinderen ook beter waargenomen en ook kleuren bijvoorbeeld worden intenser beleefd.
Dit wordt hoge prikkelgevoeligheid genoemd. In de professionele literatuur spreekt men over “overexcitabilities”, welke als eerst door de Poolse psychiater Kazimierz Dabrowski werden besproeken in zijn “Theory of Positive Disintegration”. Eén van de huidige experten op vlak van hoogbegaafdheid, Dr. Michael Piechowski, vormde met zijn werk en publicaties de link tussen de “Theory of Positive Disintegration” en het wetenschappelijk onderzoek i.v.m. hoogbegaafdheid in de Verenigde Staten en Canada. Overexcitabilities bestaan op emotioneel, psychomotorisch, intellectueel, zintuiglijk en verbeeldings vlak.

Een verhoogde prikkelgevoeligheid betekent ook een intenser gevoelsleven waarin emoties en gedachten heftiger worden ervaren. UHB kinderen hebben vaak ook een hoger energieniveau, wat zich uit bijvoorbeeld in snel praten of extreem beweeglijk of impulsief zijn. Ook op vlak van verbeelding en fantasie zijn ze intenser en prikkels die via de zintuigen binnenkomen, worden veel intenser beleefd.

Wil je nog meer lezen over de prikkelgevoeligheden van UHB kinderen ? Klik hier!

 

Ongewone prestaties op zeer jonge leeftijd.

Jonge UHB kinderen ontwikkelen vaak op zeer jonge leeftijd al een grote interesse in lezen. Het komt vaak voor dat deze kinderen zichzelf leren lezen (gedefinieerd als ‘het herkennen en begrijpen van minstens 5 woorden zonder visuele hulp’),zonder begeleiding van ouders of leerkrachten en hier al extreme vooruitgang in boeken nog lang voor zij naar het 1ste leerjaar gaan. UHB kleuters die op 2.5 jaar het alfabet kennen zijn geen uitzondering.  Zij zijn talig vaak zeer sterk en autodidact. Ook een vroege interesse in rekenen wordt door oa Debora Ruff, auteur van '5 Levels of Gifted' erkend als kenmerk van uitzonderlijk begaafde kinderen. Deze kinderen leren zichzelf rekenen met cijfers met verscheidene nullen of maken zich de tafels van vermenigvuldiging eigen, meerdere jaren voor die op school aangeboden worden.