Loading...
 

Sterktes van uitzonderlijk hoogbegaafden

 

22

Het zijn de typische eigenschappen van uitzonderlijk hoogbegaafden die hen kwetsbaar (kunnen) maken. Tegelijkertijd zijn deze kenmerken ook net hun sterktes. Mits de juiste omgeving, een passende ondersteuning en/of begeleiding en met de juiste kennis, kan een uitzonderlijk hoogbegaafde net omwille van deze kenmerken uitgroeien tot een evenwichtige volwassene. Inzetten op deze sterke punten, geeft niet alleen meer energie, maar biedt op lange termijn meer kans op positieve resultaten.

We zetten deze sterktes even op een rijtje:


Uiteraard vertoont niet élke uitzonderlijk hoogbegaafde alle onderstaande kenmerken of komen alle kenmerken voor bij elke sterkte. Uitzonderlijk hoogbegaafden zijn onderling uiterst verschillend en daarom mag onderstaande lijst dan ook zeker niet beschouwd worden als checklist waarbij àlle of zoveel mogelijk hokjes moeten aangevinkt worden. Deze pagina wil eerder een overzicht geven van mogelijke sterktes die een positief gevolg kunnen zijn van de typische kenmerken van uitzonderlijk hoogbegaafden.

 

Cognitieve sterktes

 

Met de juiste begeleiding en voldoende uitdaging zijn uitzonderlijk hoogbegaafden in staat zich op cognitief vlak extreem te ontwikkelen. Hun capaciteiten zijn ongezien binnen de samenleving. Wanneer UHB kinderen of jongeren hun talenten maximaal kunnen ontplooien tijdens hun opleiding, kunnen zij zich uiterst sterk ontwikkelen in de domeinen waar hun passie, interesse of talent ligt. Deze domeinen zijn uiteraard afhankelijk van persoon tot persoon en kunnen daarom zeer divers zijn: van wetenschap, tot ondernemerschap, artistiek, sportief, in taal, psychologie,...

Mogelijke kenmerken van een uitzonderlijk hoogbegaafde op cognitief vlak: 

  • kan snel verbanden leggen tussen onderwerpen of problematieken
  • is in staat om divergent te denken en abstract redeneren
  • heeft vaak een natuurlijke drang om z'n begaafdheid om te zetten in prestaties
  • heeft meestal een sterk inzichtelijk vermogen
  • kan informatie verwerken aan een hoog tempo
  • beschikt over een uitstekend geheugen
  • heeft vaak veel en creatieve ideeën
  • heeft een enorme capaciteit om te memoriseren
  • vertoont vaak een enorme nieuwsgierigheid en stelt inhoudelijke vragen
  • kan snel en autonoom leren
  • heeft zin voor ontdekken, experimenteren en creëren
  • heeft aanleg voor complexe taken en uitdagingen
     

Intensiteit

 

Een grote intensiteit op vlak van emoties, gedrag of beleving kan vaak een bron van vreugde zijn (zeer intens genieten van bv esthetische ervaringen, of fijne momenten met vrienden), of van uitzonderlijke prestaties (door een grote focus en gedrevenheid). Beste kans hiertoe is wanneer de omgeving deze intensiteit begrijpt of gewoonweg accepteert. 
Wanneer de interactie met de omgeving echter misloopt,  kan dit leiden tot gedragspatronen die nadelig zijn voor het kind.

 

Mogelijke kenmerken van personen met grote intensiteit:

  • is intens en gepassioneerd in alles wat hij doet en leert
  • is zeer gefocust en gedreven en wil alles excellent doen
  • heeft een sterke emotionele intensiteit en een sterk ontwikkeld empathisch vermogen
  • is vaak fysiek zeer intens en beschikt over een enorme energie die bruikbaar is voor het ontwikkelen van complexe projecten
  • heeft een sterk vermogen tot gedetailleerde, levendige visualisaties en beschikt over een grote creativiteit.
  • beschikt over grote verbeeldingskracht, welke vaak zorgt voor vreugde en creativiteit in het dagelijks leven en helpt bij de ontwikkeling van intellectuele gaven. Zoals Einstein zei: ‘’Verbeeldingskracht is belangrijker dan kennis’’

 

Perfectionisme

 

Perfectionisme als karaktereigenschap hoéft niet alleen maar de aanleiding te zijn tot problemen. Het is dus niet nodig om een uitzonderlijk hoogbegaafde op dit punt te ‘genezen’ of om zijn perfectionisme om te buigen naar andere, minder sterke eigenschappen. Wanneer deze eigenschap net gewaardeerd en in goede banen geleid wordt, kan zij ingezet worden om de capaciteiten van de uitzonderlijk hoogbegaafde ten volle te benutten. Dit gezonde perfectionisme is niet gericht is op de ander (alle partijen willen tevreden stellen) maar is gericht op inhoud en kwaliteit (het zo goed mogelijk willen doen).

Wanneer een perfectionist een goede balans weet te vinden, dan plukt iedereen er de vruchten van. Mogelijke positieve kenmerken van een perfectionist:

  • zet zich voor honderd procent in
  • gaat voor het hoogst haalbare
  • ziet meer dan een ander, heeft oog voor detail en ziet dingen waar anderen overheen kijken
  • daagt zichzelf maar soms ook anderen uit
  • heeft oog voor de kwaliteit van wat hij doet en probeert zichzelf te verbeteren
  • neemt zijn taak serieus
     

Kritische instelling

 

Mensen die kritisch denken, kunnen een belangrijke plaats vervullen binnen de maatschappij. Ze zijn waakzaam en verhinderen ondoordachte beslissingen. Een kritische instelling geeft vaak vertrouwen aan anderen.

Mogelijke kenmerken van personen met een kritische instelling:

  • is niet vatbaar voor mooie praatjes maar bekijkt of het ook klopt wat er gezegd wordt
  • kan met aandacht rapporten lezen en ziet snel (inhoudelijke) fouten of verbeterpunten 
  • beschikt over onderscheidend vermogen
  • kan zich redelijk snel een oordeel vormen
  • kan vooroordelen en subjectiviteit herkennen
  • kan onderscheid maken tussen hoofdzaken en bijzaken
  • kan onderscheid herkennen tussen relevante en irrelevante informatie
  • hanteert objectieve criteria bij het beoordelen van informatie
  • stelt zich vragen over beweringen en conclusies, definities en bewijzen, meningen en overtuigingen
  • neemt makkelijk tegenstellingen waar
  • verzamelt eerst voldoende informatie en kennis vooraleer tot een oordeel te komen
     

Zeer groot rechtvaardigheidsgevoel

 

Een rechtvaardigheidsgevoel wordt over het algemeen aanvaard als een positieve eigenschap. Pas wanneer de intensiteit die hiermee samenhangt te extreem is, wordt het als belemmerend ervaren. Maar hoe dan ook brengt het hebben van een sterk rechtvaardigheidsgevoel een boel positieve aspecten met zich mee.

Kenmerken die kunnen voorkomen bij personen met een groot rechtvaardigheidsgevoel:

  • is ronduit over wat hij denkt of voelt
  • is direct in de communicatie
  • is eerlijk, oprecht, integer en betrouwbaar en verwacht dit ook van anderen
  • houdt van open communicatie
  • verkiest eenduidigheid als het gaat over de beoordeling van situaties
  • neemt het op voor anderen wanneer hij merkt dat ze dat zelf niet zo goed kunnen
  • vindt dat iedereen gelijkwaardig en respectvol behandeld dient te worden
  • staat voor normen en waarden
  • doet wat hij zegt
  • is recht door zee
  • laat zich niet manipuleren 

 

 

Als vereniging willen wij de sterktes van uitzonderlijk hoogbegaafden in de kijker zetten en breder bekend maken. Toch willen we niet blind zijn voor de kwetsbaarheden of valkuilen die gepaard gaan met het uitzonderlijk hoogbegaafd zijn. Mensen kunnen pas groeien wanneer ze ook bekend zijn met mogelijke valkuilen op hun pad en ze deze kunnen integreren in hun leerproces.

Lees meer over de kwetsbaarheden op onze volgende pagina.