Loading...
 

Is UHB anders dan HB ?

 

Heli

Hoezo uitzonderlijk hoogbegaafd? Zijn de kenmerken van uitzonderlijk begaafde kinderen dan niet dezelfde als die van 'gewone' hoogbegaafde kinderen? 

Het antwoord hierop is nee. De kenmerken van UHB kinderen zijn vaak nog een pak specifieker dan die van HB kinderen. En met deze kenmerken ook de noden, die explicieter en extremer worden naargelang het kind in een hogere IQ categorie valt. UHB kinderen denken, voelen, leven anders.

 
  • Nog meer dan hoogbegaafde kinderen leren UHB kinderen op verschillende snelheidsniveaus. Door hun asynchrone ontwikkeling, evolueren zij nog eens anders dan HB kinderen. Hoe hoger het IQ, hoe groter de asynchroniteit.

    Een 7-jarig UHB kind is bijvoorbeeld al in staat om een uitleg doen over de relativiteitstheorie van Einstein maar ondervindt tegelijkertijd nog moeilijkheden om z’n naam te schrijven of z’n veters te strikken. Of een 12-jarige UHB doorgrondt de Quantum Field Theory maar loopt vast op eenvoudige Nederlandse spellingsregels.

    Sommige UHB kinderen ontwikkelen zich met grote sprongen binnen wiskunde, wetenschappen of talen of hebben een ontzettend grote computerkennis, maar ondervinden dan weer moeilijkheden met andere vakken of zijn daar gemiddeld in.

    Exceptionally gifted kinderen ontwikkelen zich nog sneller dan higly gifted kinderen, profoundly gifted kinderen dan weer nog extremer. De cognitieve voorsprong wordt groter evenredig met het IQ.
     
  • Net door deze grote cognitieve voorsprong ervaren deze kinderen dikwijls problemen op emotioneel vlak. Ze zijn ook vaak al bezig met onderwerpen die passen bij een kind van veel oudere leeftijd.

    Een 6-jarig kind dat over leven en dood kan filosoferen, is daarom niet altijd emotioneel gereed om om te gaan met het overlijden van een familielid of bekende. Dit kan emotioneel probleemgedrag veroorzaken. Een 10-jarige die de werking van het heelal heeft doorgrond, kan tegelijkertijd moeilijkheden ondervinden om deze existentiële eindigheid van leven te plaatsen. UHB kinderen zijn vaak bang van hun eigen kennis of gedachten. Emotionele problemen of zelfs angststoornissen zijn UHB ‘ers dan ook vaak niet onbekend.
     
  • Voor deze kinderen is het complexe = simpel, maar tegelijkertijd ook het simpele = complex.

    Deze kinderen zijn in staat om ingewikkelde leerstof en inhoud snel en makkelijk te doorgronden. Tegelijkertijd verwachten zij, net door hun complexe en divergente manier van denken en redeneren, véél meer complexiteit bij eenvoudige vragen of opdrachten. Bij één enkel gegeven zien ze zo veel verschillende aspecten dat ze op een simpele vraag of een makkelijke oefening soms het antwoord over het hoofd zien en een totaal verkeerd antwoord geven. Dit zorgt bij sommige leerkrachten of begeleiders voor misconceptie of verwarring. “Hoezo kan dit kind niet antwoorden op deze simpele vraag ? Dan is het zeker nog niet klaar voor moeilijkere zaken …”
     
Coffe
  • Meer nog dan hoogbegaafde kinderen hebben UHB kinderen een grote nood aan een “top-down” leerstijl: zij hebben het nodig eerst het grote geheel te zien in wat zij leren, met de mogelijkheid daarbinnen tot discussie en brainstormen vooraleer zich de basisleerstof eigen te maken en de hiaten in de kennis op te vullen.

    Onderwijs wordt vandaag de dag echter “bottom-up” en zeer gefragmenteerd gegeven (stukje per stukje meer en moeilijker en vanuit kleinere stukken leerstof langzaam naar het geheel). UHB kinderen raken hierdoor in de war of geven het op omdat ze niet begrijpen waarom ze op school met bepaalde, voor hen saaie of niet relevante zaken bezig moeten zijn.
     
  • Door hun complexe geest zijn UHB kinderen van nature uit niet in staat zich te concentreren of zich in te zetten voor taken die cognitief niet uitdagend genoeg zijn, inclusief repetitieve oefeningen of materiaal dat slechts in kleine hoeveelheden en tegen traag tempo wordt aangeboden. Hierdoor haken ze soms compleet af, vaak al in hun vroege schooljaren.
     
  • UHB kinderen zijn meestal nog intenser dan hoogbegaafde kinderen. Deze “overexcitabilities” kunnen extreme proporties aannemen. Vaak is het juist dit gedrag dat onderwijzers of zelfs specialisten doet vermoeden dat er “iets anders” aan de hand is en worden hieruit foutieve diagnoses als ADHD en ASS gesteld.

    Een “profoundly gifted” kind kan bijvoorbeeld enorm beweeglijk zijn tijdens het leren. Binnen een schoolse omgeving veroorzaakt dit overlast bij klasgenootjes en worden hierdoor de enorme capaciteiten van het kind zelf niet gezien. Ook op emotioneel vlak kan een UHB kind veel meer prikkels ervaren en zaken intenser beleven. Dit kan uitbarstingen van verdriet of woede meebrengen in de klas, waardoor het kind als emotioneel jonger wordt ervaren “omdat het nog niet heeft leren omgaan met zijn emoties”. Het UHB kind ervaart echter emoties die horen bij veel oudere leeftijden.
     
  • Meer nog dan HB kinderen voelen UHB kinderen zich van zeer jongs af 'anders'.

    Sommige van deze kinderen hebben in de kleuterklas al door dat ze “niet passen” bij hun leeftijdsgenootjes. Sommigen gaan hierdoor rebelleren of ontwikkelen probleemgedrag. Anderen leggen de schuld bij zichzelf en gaan zich ofwel zo hard aanpassen naar onder om niet op te vallen of ontwikkelen psychologisch gedrag als tics, stotteren, obsessief gedrag of zelfs depressies, omdat ze uitermate verward zijn door de voor hen absurde verwachtingen van hun schoolse omgeving. Deze kinderen kunnen zich vaak erg eenzaam voelen. Zelfs in gezelschap van hoogbegaafde kinderen kan een UHB kind nog altijd het gevoel hebben 'anders' te zijn.
     
  • UHB kinderen hebben dus een zeer grote nood aan ontwikkelingsgelijken (peers) om zich optimaal te ontwikkelen. Pas als zij kunnen ervaren dat zij niet de enigen zijn die zich op deze manier ontwikkelen, kunnen zij hun eigen gedrag, gedachten en behoeftes plaatsen in een juiste context.
    In regulier onderwijs is de kans op een peer in de klas (of zelfs maar in dezelfde school) echter zeer klein. In sommige scholen heeft zelfs nog nooit een UHB kind gezeten, zeker als het om kleinere scholen gaat.