{"id":162,"date":"2023-01-10T16:31:28","date_gmt":"2023-01-10T16:31:28","guid":{"rendered":"http:\/\/145plus.net\/pub\/?page_id=162"},"modified":"2024-07-16T18:09:23","modified_gmt":"2024-07-16T18:09:23","slug":"uitzonderlijke-hoogbegaafdheid","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/145plus.net\/pub\/uitzonderlijke-hoogbegaafdheid\/","title":{"rendered":"Uitzonderlijke hoogbegaafdheid"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n

“Giftedness is not only a childhood condition or simply a function of education.Giftedness is a lifelong, day-in, day-out , 24-hours-a-day joy and struggle, even for gifted adults.<\/em>“
Celi Tr\u00e9panier<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wat is uitzonderlijke hoogbegaafdheid?<\/h2>\n\n\n\n

Kort uitleggen wat uitzonderlijke hoogbegaafdheid (UHB) nu specifiek inhoudt, is geen eenvoudige opdracht. In de loop van vele jaren, zijn er verschillende manieren gebruikt om naar begaafdheid te kijken. De meest voorkomende huidige visie op intellectuele begaafdheid, is die van het intelligentie quoti\u00ebnt, kort het IQ genoemd.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Het IQ<\/h3>\n\n\n\n

Spreken we over hoogbegaafdheid en uitzonderlijke hoogbegaafdheid op vlak van IQ, dan kunnen heel eenvoudig cijfers weergegeven worden. Iemand wordt hoogbegaafd genoemd wanneer hij\/zij een IQ tussen de 130 en 145 heeft. Eens boven een IQ van 145 spreken we over uitzonderlijke hoogbegaafdheid. Wanneer een IQ test deze cijfers bevestigt, is de diagnose hoogbegaafd of uitzonderlijk hoogbegaafd ‘makkelijk’ gemaakt.<\/p>\n\n\n\n

Toch is het niet zo eenvoudig, zelfs niet wanneer men louter over IQ<\/a> spreekt.<\/p>\n\n\n\n

Tot niet zo heel lang geleden werden kinderen in Vlaanderen uitzonderlijk hoogbegaafd genoemd wanneer zij een plafondscore van IQ 145 bereikten op hun intelligentietest. De Nederlandstalige testen konden maar tot een maximum IQ 145 meten. Iemand die dus deze score haalde, was daarom “145+” of UHB, ongeacht of men in realiteit IQ 150 of IQ 210 zou scoren.<\/p>\n\n\n\n

In 2021 is echter de “Kinder IQ Test Plus”, of KIQT+<\/a> op de markt gekomen, een Nederlandstalige intelligentietest die speciaal is ontwikkeld voor bovengemiddeld intelligente en (vermoedelijk) (hoog)begaafde jonge kinderen. Hiermee kunnen kinderen van 5 tot en met 10 jaar waarbij een vermoeden bestaat van een bovengemiddelde intelligentie ‘gemeten’ worden met een meetbereik van IQ 105 tot IQ 170. Bij deze kinderen kan er dus ook in het hoogbegaafde gebied 145+ gedifferentieerd worden.<\/p>\n\n\n\n

Deze differentiatie is belangrijk. Dit omdat de groep die over het algemeen ‘uitzonderlijk hoogbegaafd’ (of in Nederland vaak ‘hyperhoogbegaafd’<\/a>) genoemd wordt, in realiteit maar weinig homogeen is. De verschillen binnen de 145+ categorie zijn groot en hoe v\u00e9rder iemand van de standaardnorm afwijkt (als we over IQ spreken, is dat IQ 100), hoe ‘anders’ die iemand ook kan of zal zijn en hoe meer verschillend ook de persoonlijke noden worden op cognitief, sociaal, emotioneel,… niveau . De categorie 145+ is dus nog m\u00e9\u00e9r divers te noemen dan de categorie hoogbegaafden (IQ 130-145).<\/p>\n\n\n\n

In de Engelse taal wordt dit verschil binnen de UHB populatie al langer gemaakt en worden de termen \u201chighly\u201d (IQ 145 – IQ 159), \u201cexceptionally\u201d (IQ 160 – IQ 179) en \u201cprofoundly gifted\u201d (IQ 180+) gebruikt om het onderscheid tussen de verschillende scores te benadrukken.  <\/p>\n\n\n\n

Het woord \u201cuitzonderlijk\u201d dat in het Nederlands gebruikt wordt, is in se niet helemaal correct gekozen. De intentie was om het onderscheid met de term \u201choogbegaafd\u201d (IQ 130-145) te benadrukken, en ni\u00e9t (zoals wel eens foutief aangenomen wordt) om de ‘uitzonderlijkheid’ van deze kinderen of volwassenen te benoemen. Dit is \u00e9\u00e9n van de redenen waarom er in Nederland eerder over ‘hyperhoogbegaafd’ gesproken zal worden. In Vlaanderen is de term ‘uitzonderlijk hoogbegaafd’ sinds enkele jaren ingeburgerd.<\/p>\n\n\n\n

\u201cExceptionally gifted\u201d kinderen hebben op vlak van onderwijs nog andere noden dan \u201chighly gifted\u201d kinderen. Ook \u201cprofoundly gifted\u201d kinderen hebben weer andere, nog extremere noden dan \u201cexceptionally gifted\u201d kinderen. Een volwassene met een IQ van 190 zal in het dagelijkse leven nog heel anders functioneren dan een persoon met een IQ van 160. Miraca Gross, auteur van o.a. het boek ‘Exceptionally Gifted Children’ <\/em>die in een langdurig onderzoek 40 Australische kinderen met IQ’s boven de 160 opvolgde, stelde dat “een kind met een IQ van 160+ in feite net zo verschillend is van een kind met 130 IQ als d\u00e1t kind van een kind met een gemiddeld IQ”. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n

“Although the majority of teachers tend to view gifted students as a fairly homogeneous group, researchers have noticed profound differences between moderately gifted and exceptionally gifted children on almost every cognitive and affective trait that has been studied. In the realm of intellectual capacity alone, a profoundly gifted child of IQ 190 differs from his or her moderately gifted classmate of IQ 130 to the same degree that the latter differs from an intellectually handicapped child of IQ 70.<\/em>“
Miraca U.M. Gross <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kijken naar IQ<\/a> mag nooit de \u00e9nige manier zijn om naar intelligentie of begaafdheid te kijken, zeker niet als het gaat over uitzonderlijke hoogbegaafdheid. Cognitieve begaafdheid<\/a> is niet de \u00e9nige vorm van begaafdheid en het zou uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen die ni\u00e9t 145+ scoren op een IQ test ten onrechte in de kou laten staan. Ook andere vormen van begaafdheid zoals bijvoorbeeld artistiek, creatief, technisch talent mogen gerust meegenomen worden in een identificatie van uitzonderlijk hoogbegaafden omdat ook deze aspecten deel uitmaken van hun bijzondere begaafdheid. Net zoals bij topsporters het tonen van uitzonderlijk talent of het excelleren op sportief vlak voldoende is om deel uit te maken van deze categorie, zou ook bij zeer getalenteerde begaafde mensen deze facetten moeten meetellen. In realiteit staan we echter nog lang niet zo ver.<\/p>\n\n\n\n

Op deze website wordt verder maar weinig over IQ gesproken. Dit omdat het stellen van een diagnose op basis van IQ verder maar weinig verband houdt met bijvoorbeeld maatregelen die een UHB kind nodig heeft om te kunnen bloeien op school of met de ervaringen die een kind met een bepaald IQ opdoet binnen z’n schoolse carri\u00e8re of maatschappelijk leven. Als vereniging kiezen we er voor om zo veel mogelijk relevante informatie te verstrekken en zo veel mogelijk tips, adviezen en mogelijkheden te presenteren om \u00e9lk uitzonderlijk hoogbegaafd kind in z’n talenten te begeleiden, ongeacht of er effectief sprake is van een 145+ IQ testresultaat. Hoe die begeleiding er in praktijk uitziet, mag niet afhangen van een bepaalde test of IQ cijfer, maar is zeer persoonlijk afhankelijk van het kind zelf. Van uitzonderlijk hoogbegaafde volwassenen kunnen we verwachten dat ze (meestal) zelf in staat zijn om hun weg uit te stippelen (eventueel in samenspraak met een coach, psycholoog of andere uitzonderlijk hoogbegaafden). Bij kinderen en jongeren is het echter hyperbelangrijk dat hun directe omgeving enerzijds op de hoogte is van de typische UHB kenmerken<\/a> en noden, maar anderzijds ook in staat is deze specifiek toe te passen op de individuele noden van de uitzonderlijk hoogbegaafde in kwestie, rekening houdende met diens karakter, talenten, passies, ervaringen, achtergrond en zo meer.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Andere benaderingen<\/h3>\n\n\n\n

Het meten van intelligentie met behulp van intelligentietesten is dus niet de \u00e9nige manier om uitzonderlijke hoogbegaafdheid te benaderen en misschien zelfs niet de beste. We zien in praktijk dat uitzonderlijk hoogbegaafden niet altijd makkelijk te ‘meten’ zijn op deze manier. Zeker wanneer er sprake is van kinderen, jongeren of zelfs volwassenen die al lange tijd onderpresteren, die zich extreem hebben aangepast aan de verwachtingen van een maatschappelijk of onderwijssysteem of wanneer er sprake is van psychische of lichamelijke problemen (trauma<\/a>, depressie, psychosomatische of -sociale problemen, dubbele diagnose<\/a>,…) zal een IQ test soms verre van relevant zijn om hun uitzonderlijke hoogbegaafdheid vast te stellen. Om UHB kinderen te identificeren, is absoluut expertise en ervaring nodig.<\/p>\n\n\n\n

Andere manieren om naar uitzonderlijke hoogbegaafdheid te kijken of te diagnosticeren, zijn onder andere:<\/p>\n\n\n\n