It\u2019s important to nurture the child\u2019s gift, while also paying attention to weaknesses that may develop.<\/em> <\/p>\n\n\n\n De problemen en valkuilen waar uitzonderlijk hoogbegaafden mee te maken krijgen, zijn in se niet echt anders dan die van andere mensen en zeker te vergelijken met die van hoogbegaafden. Doordat uitzonderlijk hoogbegaafden echter zeer extreem afwijken van \u2018de norm\u2019 en hiervoor niet altijd kunnen rekenen op begrip of een gepaste aanpak, kunnen ze echter kwetsbaarder zijn dan anderen, voornamelijk wanneer ze zich niet in een aangepaste omgeving bevinden.<\/p>\n\n\n\n Door het tekort aan kennis over uitzonderlijke hoogbegaafdheid in Vlaanderen, is dit laatste een nog altijd vaak voorkomend gegeven. Het is een probleem waar zeer vele UHB kinderen mee geconfronteerd worden wanneer ze in een schoolse omgeving terecht komen. Ook (jong-)volwassenen kunnen echter gelijkaardige problemen ervaren in hun sociale en\/of werkomgeving.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Verveling is het meest voorkomend probleem bij hoogbegaafden, en zeker ook bij uitzonderlijk begaafde kinderen in het onderwijs. Volgens een studie van Project Talent<\/a> uit 2018 vinden hoogbegaafde kinderen schoolwerk minder boeiend, ervaren ze minder plezier in het leren en noemen ze de leerstof vaker saai dan de \u2018normaal\u2019 begaafden. Bovendien bleek dat hoe hoger het IQ, hoe meer ze zich vervelen in de les.<\/p>\n\n\n\n Dit probleem stelt zich vooral, maar zeker niet alleen, in kleuter- en lager onderwijs.<\/p>\n\n\n\n De gevolgen hiervan zijn voor UHB kinderen niet min: ze worden ongelukkig, kunnen een bepaald \u201ccoping gedrag\u201d ontwikkelen om met deze permanente verveling om te gaan en komen hierdoor soms in problematische situaties terecht. Dit kan gaan om:<\/p>\n\n\n\n Maar verveling is niet louter een probleem voor UHB kinderen of jongeren. Ook uitzonderlijk hoogbegaafde volwassen worden soms met dit gegeven geconfronteerd. Binnen hun arbeidssituatie botsen sommige UHB mensen op verveling<\/a>, zowel binnen hun job als hun dagelijkse leven. \u201cJobhopping\u201d \u2013 waarbij iemand van de ene naar de andere job trekt omwille van de verveling of de sleur die telkens weer opduikt in een bepaalde werksituatie \u2013 is voor vele UHB volwassenen dan ook een bekend gegeven. Ook \u2018bore-outs\u2019 of zelfs \u2018burn-outs\u2019 die een gevolg zijn van de verveling op het werk, zijn zeker geen onbekende onder UHB volwassenen. Specifiek wanneer uitzonderlijk hoogbegaafden niet het juiste diploma behaalden of geen geschikte job vonden en dus dagelijks moeten presteren op een niveau v\u00e8r onder hun capaciteiten, ligt een bore-out soms al snel op de loer.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n We spreken over onderpresteren<\/a> wanneer iemand structureel minder presteert dan het op grond van zijn of haar capaciteiten zou kunnen.<\/p>\n\n\n\n Op basis van de extreme capaciteiten van UHB kinderen, is de aanname dat de meesten onder hen in meerdere of mindere mate onderpresteren in ons onderwijs, niet onterecht. Zelfs wanneer UHB kinderen in het reguliere onderwijs nagenoeg perfecte resultaten halen, is er in se nog altijd sprake van onderpresteren. Deze kinderen worden beperkt door het schoolsysteem omdat ze niet hoger kunnen scoren dan het maximum en ze niet m\u00e9\u00e9r kunnen tonen dan wat van hen wordt verwacht. Alleen wanneer deze kinderen ongelimiteerd door zouden mogen gaan in hun leren, zouden de \u00e9chte mogelijkheden van deze kinderen zichtbaar worden.<\/p>\n\n\n\n Onderpresteren kan voorkomen als gevolg van andere factoren of op zichzelf. Het kan zich geleidelijk aan ontwikkelen waarbij er minder inzet vertoond wordt voor huiswerk, toetsen of projecten, maar het kan ook ineens optreden. Een kind dat eerst heel enthousiast en betrokken was met school, kan langzaam of heel erg plots al zijn interesses en motivatie verliezen.<\/p>\n\n\n\n Er wordt een onderscheid gemaakt tussen relatief en absoluut onderpresteren.<\/p>\n\n\n\n Relatief onderpresteren:<\/a><\/p>\n\n\n\n Absoluut onderpresteren:<\/a><\/p>\n\n\n\n Ook bij UHB volwassenen kan onderpresteren voorkomen, waarbij de volwassene niet presteert op het niveau van zijn capaciteiten. Tal van redenen kunnen de oorzaak hiervan zijn, zoals geen of het verkeerde diploma, een jobinhoud die niet uitdagend is, het tekort aan kennis bij werkgevers of in de maatschappij in het algemeen, \u2026 Sommige uitzonderlijk hoogbegaafden zijn zich niet bewust van hun onderpresteren of ervaren er niet altijd bewust de nadelen van. Pas na verloop van tijd \u2013 of na een harde confrontatie met de werkelijkheid door bijvoorbeeld een burn-out \u2013 wordt onderpresteren zichtbaar en dringen aanpassingen of nieuwe uitdagingen zich op. Onderpresteren is voor vele UHB volwassenen vaak moeilijk zichtbaar.<\/p>\n\n\n\n Dat ook UHB senioren kunnen onderpresteren en nood aan uitdaging hebben wordt momenteel zelfs helemaal niet benoemd binnen onze maatschappij.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Iemand met faalangst<\/a> is bang om fouten te maken, dingen niet goed genoeg te doen en dus te falen. In praktijk wordt over faalangst gesproken wanneer deze angst een langere tijd aanwezig is, de dagelijkse gang van zaken belemmert en de ontwikkeling van de persoon en diens omgeving in de weg staat.<\/p>\n\n\n\n Bij hoogbegaafden zijn er bepaalde factoren die het risico op faalangst vergroten of in stand kunnen houden. UHB kinderen leggen hun \u201cinterne lat\u201d vaak extreem hoog en krijgen hierdoor al snel het gevoelen te falen. Ze voldoen niet aan hun eigen extreme eisen, maar zijn tegelijkertijd niet in staat om deze eisen realistisch te beschouwen. Bovendien kunnen zij zich door hun kritische en divergente manier van denken makkelijk voorstellen wat er allemaal mis kan gaan, op welke manier, wat anderen daarover zullen denken en wat de eventuele consequenties hiervan zijn. Door hun emotionele intensiteit wordt dit vaak nog eens extreem uitvergroot en wordt de schrik om te falen nog groter.<\/p>\n\n\n\n Begaafde kinderen worden vaak door anderen gewaardeerd omwille hun intelligentie en komen hierdoor soms vast te zitten in een kader van \u201cvaste intelligentie\u201d. Omdat initieel alles vanzelf gaat, leren ze niet omgaan met mislukkingen en leren ze niet de zin inzien van inspanning. Op het moment dat ze het moeilijker krijgen, vervallen ze makkelijker in faalangst en onderpresteren.<\/p>\n\n\n\n Studies bevestigen dat wanneer (U)HB kinderen de juiste begeleiding krijgen \u00e9n in een gepaste omgeving kunnen ontwikkelen (passend onderwijs), er minder of zelfs geen sprake meer is van faalangst.<\/p>\n\n\n\n Faalangst is ook een bekend gegeven bij UHB studenten en jongvolwassenen. Vaak worden deze pas op latere leeftijd geconfronteerd met het feit dat tot dan op schools vlak alles \u2018vanzelf\u2019 ging. Doordat ze nooit passend begeleid werden en nooit op hun eigen intrinsieke manier leerden leren, ontdekken ze plots bij bv. de eerste bachelor examens de valkuilen van uitzonderlijk hoogbegaafd zijn. Faalangst kan op dat moment extreem naar boven komen en soms zelfs het einde van een academische carri\u00e8re betekenen. Faalangst kan bij een uitzonderlijk begaafde op elk moment van z\u2019n leven ontwikkelen en vraagt passende begeleiding of preventie door passend onderwijs vanaf (zeer) jonge leeftijd.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Net als veel hoogbegaafden zijn uitzonderlijk hoogbegaafden vaak zeer perfectionistisch<\/a> van aard. Enerzijds is dat aanleg, anderzijds hebben ze zoveel denkvermogen dat ze problemen dieper doordenken en met betere, meer perfecte oplossingen kunnen komen. <\/p>\n\n\n\n Er is op zich niets mis met het nastreven van perfectie, zolang de verwachtingen realistisch blijven. Uitzonderlijk hoogbegaafden stellen vaak extreem hoge of zelfs onrealistische verwachtingen voor zichzelf en voor anderen waardoor ze als gevolg obsessief of faalangstig gedrag ontwikkelen. Ook hun zelfbeeld kan hierdoor een stevige knauw krijgen. Het UHB kind heeft het gevoel niet te voldoen aan de verwachtingen en ontwikkelt een negatief beeld over z\u2019n eigen kunnen en zijn.<\/p>\n\n\n\n Het is als buitenstaander niet altijd makkelijk om dit perfectionisme te herkennen of er mee om te gaan. Het is nl. niet altijd makkelijk om te achterhalen welk referentiepunt het kind hanteert.<\/p>\n\n\n\n Ook bij perfectionisme geldt: mits de juiste begeleiding en aanwezigheid van een passende (leer-)omgeving beschikken deze kinderen over een meer adaptieve vorm van perfectionisme dat hen vooruit helpt ipv belemmert. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Uitzonderlijk hoogbegaafden zijn vaak uitermate kritisch. Niet alleen naar anderen toe maar ook naar zichzelf. Deze eigenschap ligt in het verlengde van hun perfectionisme.<\/p>\n\n\n\n Deze kritische instelling wordt echter niet altijd door iedereen geapprecieerd. Op school vinden klasgenootjes het soms lastig en reageren dan afwijzend op de kritische opmerkingen van het UHB kind, maar ook leerkrachten zijn er niet altijd mee opgezet. Hierdoor worden deze kinderen vaak door hun omgeving als muggenzifter of betweter afgeschilderd. Tegelijkertijd weten ze vaak iemands kleine kantjes zo scherp te stellen wat door de betrokken personen als bedreigend wordt ervaren.<\/p>\n\n\n\n Het kind zelf krijgt hierdoor het idee niet serieus genomen te worden. Het gaat op zoek naar achterliggende reden waarom zijn of haar opmerkingen niet geapprecieerd worden en legt de schuld hiervoor vaak bij zichzelf. Het gevoel \u2018anders\u2019 en \u2018niet begrepen te worden\u2019 wordt groter. Dit heeft soms nefaste gevolgen voor het zelfbeeld.<\/p>\n\n\n\n Ook in een volwassen samenleving wordt (extreem) kritisch zijn niet altijd geapprecieerd. In een arbeidsomgeving wordt het soms maar weinig op prijs gesteld en wordt de UHB werknemer bestempeld als lastig of als betweter. Kritische vragen worden vaak opgevat als louter kritiek, terwijl een kritische instelling gewoon eigen is aan de UHB werknemer. Niet elke werkgever is opgezet met een werknemer die t\u00e9 veel vanzelfsprekendheden in vraag stelt of kritisch naar opdrachten kijkt. Voor sommige uitzonderlijk hoogbegaafden is werken voor een werkgever vaak een dagdagelijks tiplopen doorheen opdrachten of werksituaties.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Door bovengenoemde eigenschappen als perfectionisme en een zeer kritische instelling hebben uitzonderlijk hoogbegaafden dikwijls ook een sterk en autonoom ontwikkeld moreel intern kompas<\/a>. Ze ontwikkelen zeer sterke waarden en normen die hun houvast zijn en richting geven aan hun leven. Vaak vertrouwen zij dit interne kompas eerder dan de idee\u00ebn van anderen.<\/p>\n\n\n\n Omdat ze daarbij ook nog eens een rigide standpunt kunnen innemen, met weinig ruimte voor afwijkende idee\u00ebn (logica gaat voor), leidt dit geregeld tot strijd met anderen over van alles en nog wat.<\/p>\n\n\n\n Hulpverleners die niet op de hoogte zijn van deze eigenschap van UHB, kunnen dit gedrag wel eens verkeerdelijk als ASS diagnosticeren. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n
Matthew Lynch<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\nVeel voorkomende valkuilen :<\/a><\/h3>\n\n\n\n
\n
Verveling<\/h2>\n\n\n\n
\n
Onderpresteren<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
Faalangst<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/145plus.net\/pub\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fragile2-1024x629.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nPerfectionisme<\/h2>\n\n\n\n
Kritische instelling<\/h2>\n\n\n\n
Extreem rechtvaardigheidsgevoel<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/145plus.net\/pub\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Fragile1-1024x546.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n